Slimme meter
Een slimme meter meet afname en teruglevering digitaal en stuurt meterstanden automatisch naar de netbeheerder. Sinds 1 januari 2026 moeten oude analoge meters worden vervangen door een slimme of digitale meter. Je mag kiezen voor een digitale meter als je geen slimme communicatie wilt.
Routewijzer: kies wat je wilt regelen.
Wat doet een slimme meter?
De slimme meter registreert hoeveel elektriciteit en gas je gebruikt en hoeveel elektriciteit je met bijvoorbeeld zonnepanelen teruglevert. De netbeheerder is eigenaar van de meter en ontvangt de meetstanden automatisch.
De energieleverancier gebruikt de doorgegeven standen voor verbruiksoverzichten en de energierekening.
Wat is sinds 1 januari 2026 verplicht?
Rijksoverheid en ACM ConsuWijzer geven aan dat oude analoge meters in 2026 worden vervangen. Je bent verplicht een slimme of digitale meter te laten plaatsen. Een analoge meter behouden is dus niet meer de normale keuze.
Wie geen slimme meter wil, kan kiezen voor een digitale meter zonder automatische communicatiefunctie.
Slimme meter versus digitale meter
| Kenmerk | Slimme meter | Digitale meter |
|---|---|---|
| Digitale registratie | Ja | Ja |
| Automatisch doorgeven aan netbeheerder | Ja, tenzij communicatie is uitgezet | Nee |
| Zelf meterstanden doorgeven | Normaal niet nodig | Wel nodig |
| Dynamisch/flexibel energiecontract | Mogelijk | Niet geschikt voor deze automatische fijnmazige verrekening |
| Fijnmazige verbruiksdiensten | Mogelijk met toestemming/dienst | Beperkter |
Dynamisch energiecontract: slimme meter nodig
ACM ConsuWijzer noemt als voordeel van de slimme meter dat je een dynamisch of flexibel energiecontract kunt afsluiten waarbij elektriciteitsprijzen per uur of kwartier en gasprijzen per dag kunnen veranderen. Daarvoor zijn meetgegevens per relevante prijsperiode nodig.
Welke gegevens worden uitgelezen?
ACM ConsuWijzer vermeldt dat de meter elektriciteit per kwartier en gas per uur registreert; bij zonnepanelen wordt ook teruglevering per kwartier geregistreerd. De slimme meter stuurt dagelijks meterstanden naar de netbeheerder.
Als je niets extra’s toestaat, krijgt de energieleverancier volgens ACM de meterstanden van de maand. Voor doorgifte van dag-, uur- of kwartiergegevens aan de leverancier is toestemming nodig.
Kun je de communicatiefunctie uitzetten?
Ja. Je kunt de netbeheerder vragen om de slimme meter niet automatisch uit te lezen. De meter blijft dan fysiek aanwezig, maar je moet meterstanden zelf doorgeven. Rijksoverheid noemt dit als alternatief naast het kiezen van een digitale meter.
Wat kost het vervangen van een oude meter?
Wanneer de netbeheerder je benadert voor de verplichte vervanging, zijn de plaatsingskosten volgens Rijksoverheid inbegrepen in de netkosten. Vraag je zelf om eerdere plaatsing voordat je aan de beurt bent, dan kan de netbeheerder daarvoor kosten rekenen.
Slimme meter en zonnepanelen
De slimme meter registreert afname en teruglevering afzonderlijk. Dat is belangrijk voor de energierekening en wordt vanaf het einde van de salderingsregeling nog relevanter. Gebruik de gemeten teruglevering in plaats van alleen het theoretische vermogen van de zonnepanelen wanneer je contracten vergelijkt.
Meterstanden bij verhuizing
Als de slimme meter automatisch wordt uitgelezen hoef je de standen doorgaans niet zelf door te geven. Het blijft verstandig rond de overdracht zelf een foto van de meterstanden te bewaren. Staat automatische uitlezing uit, dan geef je de standen zelf door volgens de verhuisprocedure.
Veelgestelde vragen
Is een slimme meter verplicht in 2026?
Je moet sinds 1 januari 2026 wel een slimme óf digitale meter laten plaatsen als je nog een oude analoge meter hebt. Je kunt dus voor een digitale meter kiezen.
Kun je een slimme meter weigeren?
Je kunt de slimme variant weigeren als je in plaats daarvan een digitale meter laat plaatsen. Je kunt ook de communicatiefunctie van een slimme meter laten uitschakelen.
Heb je een slimme meter nodig voor dynamische energie?
Ja, voor dynamische of flexibele tarieven is automatische fijnmazige meetdata nodig; ACM noemt dit expliciet als toepassing van de slimme meter.
Wie is eigenaar van de slimme meter?
De regionale netbeheerder.
Geeft de energieleverancier automatisch ieder kwartier mijn gegevens te zien?
Niet standaard. ACM ConsuWijzer vermeldt dat fijnmaziger doorgifte aan de leverancier toestemming vereist.
Bronnen en controle
Voor aansluiting, meters en netbeheer gebruiken we officiële bronnen van ACM, Rijksoverheid en de gezamenlijke netbeheerders.