Slimme meter
Een slimme meter meet afname en teruglevering digitaal en stuurt meterstanden automatisch naar de netbeheerder. Sinds 1 januari 2026 moeten oude analoge meters worden vervangen door een slimme of digitale meter. Een digitale meter is mogelijk als geen slimme communicatie gewenst is.
Routewijzer: kies wat geregeld moet worden.
Kort antwoord
Een slimme meter meet afname en teruglevering digitaal en stuurt de standen automatisch naar de netbeheerder. Sinds 1 januari 2026 moeten oude analoge meters worden vervangen door een slimme of digitale meter. De communicatiefunctie kan worden uitgezet. Voor een dynamisch contract is een slimme meter nodig.
Wat doet een slimme meter?
De slimme meter registreert hoeveel stroom en gas er wordt gebruikt en hoeveel stroom er met bijvoorbeeld zonnepanelen wordt teruggeleverd. De netbeheerder is eigenaar van de meter en ontvangt de meterstanden automatisch.
De energieleverancier gebruikt de doorgegeven standen voor verbruiksoverzichten en de energierekening.
Wat is sinds 1 januari 2026 verplicht?
Rijksoverheid en ACM ConsuWijzer geven aan dat oude analoge meters in 2026 worden vervangen. Een slimme of digitale meter laten plaatsen is verplicht. Een analoge meter houden is dus niet meer de normale keuze.
Wie geen slimme meter wil, kan kiezen voor een digitale meter zonder automatische communicatiefunctie.
Slimme meter versus digitale meter
| Kenmerk | Slimme meter | Digitale meter |
|---|---|---|
| Digitale registratie | Ja | Ja |
| Automatisch doorgeven aan netbeheerder | Ja, tenzij communicatie is uitgezet | Nee |
| Zelf meterstanden doorgeven | Normaal niet nodig | Wel nodig |
| Dynamisch/flexibel energiecontract | Mogelijk | Niet geschikt voor deze automatische fijnmazige verrekening |
| Fijnmazige verbruiksdiensten | Mogelijk met toestemming/dienst | Beperkter |
Dynamisch energiecontract: slimme meter nodig
ACM ConsuWijzer noemt als voordeel van de slimme meter dat een dynamisch of flexibel energiecontract mogelijk wordt, waarbij stroomprijzen per uur of kwartier en gasprijzen per dag kunnen veranderen. Daarvoor zijn meetgegevens per relevante prijsperiode nodig.
Welke gegevens worden uitgelezen?
ACM ConsuWijzer vermeldt dat de meter elektriciteit per kwartier en gas per uur registreert; bij zonnepanelen wordt ook teruglevering per kwartier geregistreerd. De slimme meter stuurt dagelijks meterstanden naar de netbeheerder.
Zonder extra toestemming krijgt de energieleverancier volgens ACM de meterstanden van de maand. Voor doorgifte van dag-, uur- of kwartiergegevens aan de leverancier is toestemming nodig.
Is de communicatiefunctie uit te zetten?
Ja. De netbeheerder kan worden gevraagd de slimme meter niet automatisch uit te lezen. De meter blijft dan fysiek aanwezig, maar de meterstanden moeten zelf worden doorgegeven. Rijksoverheid noemt dit als alternatief naast het kiezen van een digitale meter.
Wat kost het vervangen van een oude meter?
Benadert de netbeheerder voor de verplichte vervanging, dan zijn de plaatsingskosten volgens Rijksoverheid inbegrepen in de netkosten. Wordt zelf om eerdere plaatsing gevraagd, voordat de beurt aan de orde is, dan kan de netbeheerder daarvoor kosten rekenen.
Slimme meter en zonnepanelen
De slimme meter registreert afname en teruglevering afzonderlijk. Dat is belangrijk voor de energierekening en wordt na het einde van de salderingsregeling nog relevanter. Bij het vergelijken van contracten telt de gemeten teruglevering, niet alleen het theoretische vermogen van de zonnepanelen.
Meterstanden bij verhuizing
Wordt de slimme meter automatisch uitgelezen, dan hoeven de standen doorgaans niet zelf te worden doorgegeven. Rond de overdracht zelf een foto van de meterstanden bewaren blijft verstandig. Staat automatische uitlezing uit, dan worden de standen zelf doorgegeven volgens de verhuisprocedure.
Veelgestelde vragen
Is een slimme meter verplicht in 2026?
Sinds 1 januari 2026 moet wel een slimme of digitale meter worden geplaatst bij een oude analoge meter. Kiezen voor een digitale meter is dus mogelijk.
Is een slimme meter te weigeren?
De slimme variant is te weigeren door in plaats daarvan een digitale meter te laten plaatsen. Ook kan de communicatiefunctie van een slimme meter worden uitgeschakeld.
Is voor dynamische energie een slimme meter nodig?
Ja, voor dynamische of flexibele tarieven is automatische fijnmazige meetdata nodig; ACM noemt dit expliciet als toepassing van de slimme meter.
Wie is eigenaar van de slimme meter?
De regionale netbeheerder.
Geeft de energieleverancier automatisch ieder kwartier mijn gegevens te zien?
Niet standaard. ACM ConsuWijzer vermeldt dat fijnmaziger doorgifte aan de leverancier toestemming vereist.
Bronnen en controle
Voor aansluiting, meters en netbeheer gebruiken we officiële bronnen van ACM, Rijksoverheid en de gezamenlijke netbeheerders.