Opbouw van de energieprijs
Je energierekening bestaat uit variabele levering, vaste leveringskosten, netbeheerkosten, energiebelasting, btw en een vaste vermindering van de energiebelasting. Wie alleen een kWh- of m³-tarief vergelijkt, mist daardoor een belangrijk deel van de totale prijs.
De energierekening heeft vier hoofdblokken
- Variabele levering: prijs per kWh elektriciteit en per m³ gas.
- Vaste levering: vaste kosten van de energieleverancier.
- Netbeheer: vaste transport- en aansluitkosten van de regionale netbeheerder.
- Belastingen: energiebelasting, btw en de vermindering energiebelasting.
Rijksoverheid beschrijft deze componenten expliciet op de energierekening.
2026: energiebelasting op stroom en gas
| Onderdeel | 2026 incl. btw |
|---|---|
| Elektriciteit energiebelasting | € 0.11085 per kWh |
| Gas energiebelasting | € 0.72680 per m³ |
| Vermindering energiebelasting | − € 628.96 per jaar |
De belastingvermindering is een vast bedrag per daarvoor in aanmerking komende elektriciteitsaansluiting en hangt niet af van hoeveel energie je gebruikt.
Wat bepaalt de energieleverancier?
De leverancier bepaalt onder meer leveringstarieven en vaste leveringskosten binnen het contract. Bij vaste contracten is een leveringstarief voor de afgesproken looptijd vast; bij variabel kan het wijzigen volgens de voorwaarden en bij dynamisch beweegt het veel directer met marktprijzen.
Wat bepaalt de netbeheerder?
De netbeheerder beheert het regionale elektriciteits- en gasnet. Je kiest deze partij niet zelf. De netbeheerkosten hangen onder meer samen met de aansluiting en regio. CBS publiceert landelijke gemiddelde transportkosten, maar jouw werkelijke bedrag kan daarvan afwijken.
Waarom vaste kosten belangrijker worden bij laag verbruik
Gebruik je weinig energie, dan dalen je variabele kosten, maar vaste levering en netbeheer verdwijnen niet automatisch. CBS signaleert daarom dat stijgende vaste kosten relatief nadelig uitpakken voor huishoudens met een laag verbruik.
Voorbeeld met de CBS-benchmark van juni 2026
De gemiddelde vaste kosten voor elektriciteit bedragen in de CBS-data circa € 589.97 per jaar. Voor gas is dat circa € 361.03. Daar staat de vermindering energiebelasting van € 628.96 tegenover.
Daar bovenop komen de variabele kosten op basis van jouw kWh- en m³-verbruik. Daarom moet een rekentool vaste en variabele onderdelen afzonderlijk tonen.
Zonnepanelen maken de opbouw ingewikkelder
Met zonnepanelen kunnen salderen in 2026, terugleververgoeding en terugleverkosten aan de rekening worden toegevoegd. Vanaf 1 januari 2027 stopt de wettelijke saldering en worden afname en teruglevering anders verwerkt. Deze onderdelen horen daarom niet in één statisch ‘stroomtarief’.
Veelgestelde vragen
Welke onderdelen zitten in de energieprijs?
Variabele levering, vaste levering, netbeheer, energiebelasting, btw en de vermindering energiebelasting. Met zonnepanelen komen teruglevercomponenten erbij.
Welke kosten bepaalt de energieleverancier?
Onder meer de leveringstarieven en vaste leveringskosten binnen het contract.
Welke kosten bepaalt de overheid?
De energiebelasting en belastingregels worden wettelijk vastgesteld. Btw wordt over de energierekening geheven.
Wat zijn netbeheerkosten?
Kosten voor het regionale energienet en de aansluiting. De netbeheerder is regiogebonden en niet vrij te kiezen.
Waarom is mijn maandbedrag niet hetzelfde als mijn echte maandkosten?
Het termijnbedrag is meestal een voorschot. De definitieve rekening volgt uit werkelijk verbruik en de contract- en belastingcomponenten.
Bronnen en peildatum
Prijzen veranderen; een CBS-marktgemiddelde is geen persoonlijk energieaanbod.