Soorten energiecontracten

De drie soorten in het kort

• Vast: het afgesproken leveringstarief per kWh stroom en per m³ gas blijft tijdens de vaste periode gelijk. Belastingen en netbeheerkosten kunnen wel veranderen. Meer bij vast energiecontract.
• Variabel: de leverancier mag het tarief aanpassen volgens de voorwaarden van het contract. Nieuwe tarieven moeten minimaal één maand van tevoren bekend zijn. Meer bij variabel energiecontract.
• Dynamisch: het tarief volgt de groothandelsmarkt. Stroom kan per kwartier, uur of dag veranderen, gas per dag. Meer bij dynamisch energiecontract.

Vast, variabel en dynamisch naast elkaar

Hoe lang loopt een energiecontract?

Bij een vast contract is de looptijd afgesproken. ACM ConsuWijzer noemt als voorbeeld één of drie jaar. Het vaste modelcontract heeft volgens ACM een looptijd van één jaar.

Een variabel contract wordt meestal voor onbepaalde tijd aangeboden. De precieze voorwaarden staan altijd in het contract zelf.

De opzegtermijn is voor alle energiecontracten maximaal één maand. Is een vast contract afgelopen, dan gaat het over in een variabel tarief, met minimaal 30 dagen aankondiging. Wat dan het slimst is, staat op de pagina contract loopt af.

Wat is een modelcontract?

Sinds de Energiewet op 1 januari 2026 moeten leveranciers met een vergunning twee modelcontracten aanbieden: een variabel contract voor onbepaalde tijd en een vast contract voor bepaalde tijd. Bij het variabele modelcontract mogen de tarieven niet vaker dan vier keer per jaar veranderen.

Een modelcontract is een gestandaardiseerd aanbod, en niet vanzelf het goedkoopste. Leveranciers mogen daarnaast ook andere contracten aanbieden.

Welke soort past bij welke situatie?

Algemene uitspraken als “vast is veilig” of “dynamisch is goedkoop” kloppen niet voor iedereen. De keuze hangt af van het huishouden en van hoeveel prijsrisico acceptabel is.

• Wie zekerheid wil: een vast contract past, met aandacht voor de looptijd en de gevolgen van eerder stoppen.
• Wie niet vast wil zitten: een variabel contract past, met als nadeel dat het tarief mag veranderen.
• Wie het verbruik goed kan sturen: een dynamisch contract kan lonen, maar toekomstige prijzen zijn niet te voorspellen.
• Wie zonnepanelen heeft: naast het afnametarief tellen ook de terugleververgoeding, de terugleverkosten en de voorwaarden. Zie zonnepanelen en energiecontract.

Een directe vergelijking van vast en dynamisch staat op de pagina vast of dynamisch.

Wat moet een aanbod duidelijk maken?

ACM ConsuWijzer verwacht dat een aanbod begrijpelijk is. Zichtbaar moet zijn wat het naar verwachting per jaar kost, wanneer het contract begint en eindigt en welke opzegvergoeding kan gelden. Bij zonnepanelen hoort het aanbod ook rekening te houden met teruglevering en eventuele terugleverkosten.